Elk bedrijf begint ergens. Voor Klai begint het met een belofte: aan onze klanten, aan elkaar, en aan de toekomst.

We zijn gestart. En dat vieren we voorzichtig.

Een nieuwe onderneming oprichten is best spannend. Het optimisme van een blanco vel, de energie van een idee dat eindelijk vorm krijgt, de eerlijke onzekerheid over wat er komen gaat. Bij Klai zijn we die fase nu ingegaan en we willen daar transparant over zijn.

We weten nog niet precies hoe Klai eruit gaat zien. Welke klanten we zullen hebben. Hoe groot we worden. Welke richting het product en de dienstverlening op bewegen. Dat is de eerlijke werkelijkheid.

Maar er is één ding dat we wél weten: hoe we dit bedrijf willen opbouwen.

Wat is een steward-owned bedrijf?

Voordat we uitleggen wat we nastreven, een begrip dat voor veel mensen nieuw is: steward ownership (in het Nederlands ook wel rentmeesterschap of bewaarderseigendom).

Bij de meeste bedrijven zijn eigenaarschap en zeggenschap onlosmakelijk verbonden. Wie aandelen bezit, heeft stemrecht en bepaalt wat er met de winst gebeurt. Dat klinkt logisch, maar het creëert prikkels die soms haaks staan op de belangen van klanten, medewerkers of de samenleving. Denk aan aandeelhouders die kortetermijnwinst verkiezen boven langetermijninvestering, of investeerders die een bedrijf verkopen aan de hoogste bieder, ook als dat helemaal niet bij de missie past.

Steward ownership doorbreekt dit systeem door winstrecht en stemrecht van elkaar los te koppelen.

Concreet betekent dat:

• Stemrecht ligt bij de mensen die het bedrijf daadwerkelijk runnen en de missie uitdragen: de stewards. Zij nemen beslissingen over strategie en richting.
• Winstrecht kan bij externe financiers, investeerders of medewerkers liggen, maar tot een afgesproken maximum. Winst daarboven blijft in het bedrijf of gaat naar maatschappelijke doelen.
• Het bedrijf is niet verkoopbaar aan de hoogste bieder, omdat de zeggenschap altijd geborgd blijft bij de mensen die de waarden en missie voortzetten.

Bekende voorbeelden zijn Bosch, Zeiss en in Nederland Triodos Bank en Voys. Maar ook steeds meer startups en groeibedrijven kiezen bewust voor dit model, juist omdat ze controle willen houden over wie ze zijn.

Waarom wil Klai steward-owned worden?

Voor ons is dit geen marketingverhaal. Het is een principiële keuze die voortkomt uit één kernvraag:

Hoe bouwen we een bedrijf dat goed doet, zonder perverse prikkels?

Een perverse prikkel is een situatie waarin de beloning voor gedrag het tegenovergestelde uitlokt van wat je eigenlijk wil bereiken. In traditionele bedrijfsstructuren zitten zulke prikkels overal verstopt. Een aandeelhouder die winst wil maximaliseren, heeft er belang bij dat kosten worden gedrukt, ook als dat ten koste gaat van kwaliteit of medewerkers. Een investeerder met een exitstrategie heeft er belang bij dat het bedrijf snel schaalbaar wordt, ook als dat de kernwaarden uitholt.

Wij willen een bedrijf zijn dat zijn klanten oprecht goed bedient, dat eerlijk is naar zijn medewerkers en dat verantwoordelijk omgaat met zijn maatschappelijke rol. Een rol waarin jouw data jouw data blijft, en dat dit in Europa gebeurt. Perverse prikkels passen daar niet bij. Daarvoor is een structuur nodig die dat mogelijk maakt, en een traditionele aandeelhoudersstructuur staat daar vaak haaks op.

We zijn er nog niet en daar zijn we eerlijk over

Steward ownership juridisch correct inrichten is complex en kostbaar. Er zijn notariële constructies voor nodig, juridisch advies en de juiste samenwerkingspartners. Dat regel je als startende onderneming, zonder omzet, winst en bewezen model, niet zomaar op dag één. Dat doen we dan ook niet.

Wat we wél hebben gedaan, is iets dat voor ons minstens zo waardevol is: de founders van Klai hebben een onderlinge intentieverklaring opgesteld.

Daarin leggen we vast:

• dat we steward ownership nastreven als structuurvorm voor Klai;
• dat we ons verplichten om de juiste stappen te zetten zodra bepaalde mijlpalen worden bereikt, zoals de eerste stabiele omzet, het aantrekken van (externe) financiering of het groeien naar een bepaald personeelsaantal;
• dat we in de tussentijd handelen naar de geest van dit model: transparant, eerlijk en zonder besluiten te nemen die later de weg naar steward ownership blokkeren.

Een intentieverklaring is geen juridisch dwingend document. Het is een moreel contract: met elkaar en met iedereen die in ons gelooft. Het maakt onze bedoelingen zichtbaar en houdt ons scherp.

Wat betekent dit voor onze klanten?

Als je klant wordt van Klai, werk je samen met een bedrijf dat bewust nadenkt over zijn eigen structuur en prikkels.

In de praktijk betekent dat:

• we hebben geen aandeelhouders die op korte termijn rendement eisen, waardoor we beslissingen kunnen nemen die op de lange termijn beter zijn voor jou;
• we bouwen aan vertrouwen als fundament, niet aan groei als doel op zichzelf;
• we zijn transparant over onze fase: we zijn net gestart, we leren, we groeien en we nemen je graag mee in dat proces.

Een uitnodiging

We publiceren dit artikel niet omdat we alles al op orde hebben. We publiceren het omdat we vinden dat je het recht hebt om te weten waar we voor staan, ook als de structuur nog niet perfect is.

Klai is een jonge onderneming met een heldere richting en eerlijke onzekerheid over het pad ernaartoe. We bouwen aan iets dat de moeite waard is, op een manier die de moeite waard is.

Ben je nieuwsgierig naar wat we doen of wil je meer weten over steward ownership? Volg ons en ga het gesprek aan.